Jest zwyczaj w krajach despotycznych, iż nie przystoi się zbliżyć do nikogo wyżej położonego od nas, nawet do króla, nie przynosząc mu podarku... Musi tak być w ustroju, gdzie nikt nie jest obywatelem; w rządzie, który wdraża pojęcie, iż wyższy nie jest nic winien niższemu; w rządzie, gdzie ludzie uważają się za związanych wzajem jedynie karami, jakie wymierzają jedni drugim...


jest-zwyczaj-w-krajach-despotycznych-iż-nie-przystoi-ę-zbliżyć-do-nikogo-wyżej-położonego-od-nas-nawet-do-kró-nie-przynosząc-mu-podarku
montesquieujestzwyczajkrajachdespotycznychnieprzystoisięzbliżyćdonikogowyżejpołożonegoodnasnawetkrólaprzynoszącmupodarkumusitakbyćustrojugdzieniktjestobywatelemrządziektórywdrażapojęciewyższynicwinienniższemuludzieuważajązazwiązanychwzajemjedyniekaramijakiewymierzająjednidrugimjest zwyczajzwyczaj ww krajachkrajach despotycznychiż nienie przystoiprzystoi sięsię zbliżyćzbliżyć dodo nikogonikogo wyżejwyżej położonegopołożonego odod nasnawet dodo królanie przynoszącprzynosząc mumu podarkupodarku musimusi taktak byćbyć ww ustrojugdzie niktnikt nienie jestjest obywatelemw rządziektóry wdrażawdraża pojęcieiż wyższywyższy nienie jestjest nicnic winienwinien niższemuw rządziegdzie ludzieludzie uważająuważają sięsię zaza związanychzwiązanych wzajemwzajem jedyniejedynie karamijakie wymierzająwymierzają jednijedni drugimjest zwyczaj wzwyczaj w krajachw krajach despotycznychiż nie przystoinie przystoi sięprzystoi się zbliżyćsię zbliżyć dozbliżyć do nikogodo nikogo wyżejnikogo wyżej położonegowyżej położonego odpołożonego od nasnawet do królanie przynosząc muprzynosząc mu podarkumu podarku musipodarku musi takmusi tak byćtak być wbyć w ustrojugdzie nikt nienikt nie jestnie jest obywatelemktóry wdraża pojęcieiż wyższy niewyższy nie jestnie jest nicjest nic winiennic winien niższemugdzie ludzie uważająludzie uważają sięuważają się zasię za związanychza związanych wzajemzwiązanych wzajem jedyniewzajem jedynie karamijakie wymierzają jedniwymierzają jedni drugim

W krajach umiarkowanych prawo jest wszędzie roztropne, wszędzie znane i najdrobniejsi urzędnicy mogą się go trzymać. Ale w despotyzmie, gdzie prawem jest tylko wola księcia, choćby nawet książę był roztropny, w jaki sposób urzędnik mógłby się kierować wolą, której nie zna? Musi się kierować własną.Taki władca [w krajach rządzonych despotycznie] ma tyle przywar, iż niebezpiecznym byłoby objawiać w świetle dziennym jego przyrodzoną tępotę. Żyje w ukryciu, nikt nie zna stanu, w jakim się znajduje. Na szczęście ludzie są w owych krajach tacy, iż trzeba jedynie imienia, aby im panować....kiedy w rządzie ludowym prawa pójdą w niepamięć, państwo jest już zgubione, ile że stan ten może pochodzić jedynie ze skażenia rzeczypospolitej.Tu gdzie życie się kończy a śmierć zaczyna, Tu gdzie sa­mot­ność człowieka wzywa. Tu gdzie ser­ce do przo­du się wy­rywa, Tu gdzie zła myśl prze­wagę zdo­bywa. Tu gdzie sta­jesz sam na sam z przeznaczeniem, Tu gdzie jest gra­nica, potępienia ze zbawieniem. Tu gdzie strach pa­nuje nad wolnością Tu gdzie związek bu­dujesz z samotnością [W ustroju despotycznym] Każdy winien mieć poczucie, że lepiej jest dlań, aby władza w ogóle nie słyszała o nim, i że bezpieczeństwo znajduje jedynie w swej nicości.Mu­simy kiedyś wy­myślić test, który po­każe, gdzie jest zdro­wie, a nie tyl­ko, gdzie jest choroba.